Decyzje Europejskiego Banku Centralnego i amerykańskiej Rezerwy Federalnej o podwyżkach stóp procentowych, przy obniżonym pierwszy raz od ponad 20 lat ratingu dla Polski stały się dla Mariusza Błaszczaka, byłego szefa MON punktem wyjścia do pytań o przyszły koszt finansowania programu SAFE. Polityk PiS zwrócił uwagę na wysokość polskiego zobowiązania oraz ryzyko kursowe związane z zadłużeniem w euro.

EBC i Fed podniosły stopy

EBC 10 września podniósł trzy podstawowe stopy procentowe o 0,25 pkt proc. Stopa depozytowa wzrosła do 2,50 proc., podstawowych operacji refinansujących do 2,65 proc., a kredytu w banku centralnym do 2,90 proc.

16 września na podwyżkę zdecydowała się również amerykańska Rezerwa Federalna. Przedział stopy funduszy federalnych zwiększono o 0,25 pkt proc., do 3,75 4 proc.

Błaszczak wskazuje na koszt SAFE

Mariusz Błaszczak zwrócił uwagę, że Polska może wykorzystać w ramach SAFE do 43,7 mld euro pożyczki.

Maksymalny okres finansowania może sięgać 45 lat. Według polityka koszt zobowiązania będzie zależał między innymi od warunków, na jakich finansuje się Unia Europejska. Dodatkowym czynnikiem dla Polski jest kurs złotego wobec euro.

Błaszczak podał własne wyliczenie. Przy wykorzystaniu pełnych 43,7 mld euro i kursie 4,25 zł za euro każdy dodatkowy 1 pkt proc. średniego oprocentowania oznaczałby około 1,86 mld zł dodatkowych odsetek rocznie od całej kwoty zadłużenia. Jest to kalkulacja przedstawiona przez polityka, a nie prognoza rzeczywistego kosztu programu.

Spór o niewykorzystane środki

W artykule poruszono również kwestię niewykorzystanych pieniędzy z SAFE. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała przeznaczenie od 10 do 20 mld euro niewykorzystanych środków na ukraińskie projekty obronne.

Ostateczny koszt finansowania SAFE dla Polski będzie zależał między innymi od warunków emisji i finansowania po stronie UE, harmonogramu wykorzystania środków oraz kursu euro. Sama podwyżka stóp procentowych nie oznacza automatycznie, że Polska zapłaci konkretną dodatkową kwotę wskazaną przez Błaszczaka.