Okolice Ruin Teatru Victoria, Alei Przyjaźni i Młodzieżowego Domu Kultury mają szansę stać się nowym centrum kulturalnego życia Gliwic. Trwa konkurs na koncepcję Gliwickiego Kwartału Kultury – otwartej, zielonej przestrzeni łączącej kulturę, edukację, wypoczynek i lokalną przedsiębiorczość.
Wnioski o dopuszczenie do udziału można składać do 18 września do godz. 13.00. Pula nagród wynosi 220 tys. zł.
Kilka miejsc, jeden Kwartał
Gliwicki Kwartał Kultury ma powstać w samym centrum miasta. Obejmie otoczenie Ruin Teatru Victoria, odcinek Alei Przyjaźni pomiędzy ulicami Zwycięstwa i Dworcową oraz dziedziniec budynku przy ul. Barlickiego 3, w którym odbywają się zajęcia Młodzieżowego Domu Kultury i Szkół Animator.
Miejsca te funkcjonują dziś w dużej mierze oddzielnie, choć już teraz odbywa się w nich wiele wydarzeń artystycznych i rozrywkowych. Konkurs ma przynieść pomysł na połączenie ich w spójną przestrzeń dostępną dla mieszkańców, artystów, organizacji społecznych i środowisk kreatywnych.
Gliwicki Kwartał Kultury to jedna z najważniejszych inwestycji, które mają kształtować przyszłość naszego miasta. Chcemy stworzyć przestrzeń otwartą, nowoczesną i przyjazną mieszkańcom – miejsce, które będzie żyło przez cały rok i stanie się wizytówką Gliwic. Dlatego zapraszamy najlepszych projektantów do wspólnego poszukiwania rozwiązań, które połączą wyjątkowe dziedzictwo tego miejsca z potrzebami współczesnego miasta – mówi Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydent Gliwic.
W miejscu parkingu od strony Kłodnicy historyczny budynek Ruin Teatru Victoria ma zyskać nowe otoczenie i zaplecze techniczne, pozwalające rozwijać działalność artystyczną Centrum Kultury Victoria. W nowym obiekcie, zaprojektowanym na podstawie zwycięskiej koncepcji, mają się znaleźć m.in. sala wystawiennicza, gastronomia oraz sale warsztatowe.
Kultura obecna na co dzień
Kwartał ma żyć także poza godzinami koncertów, spektakli i wystaw. Będzie można przyjść tu na wydarzenie, odpocząć, spotkać się ze znajomymi lub spędzić czas w dobrze zaprojektowanej przestrzeni.
Mamy ambicję, by kultura w Gliwicach wychodziła z budynków na ulice, była dostępna, widoczna, inspirująca i obecna w codziennym życiu miasta. Kwartał, położony w samym sercu miasta, kilka kroków od ulicy Zwycięstwa, ma wszystko, by stać się taką przestrzenią. Nie szukamy tylko dobrego projektu. Szukamy miejsca, które może stać się nowym symbolem współczesnych Gliwic – podkreśla Paweł Januszewski, dyrektor CK Victoria.
Dziedziniec przy ul. Barlickiego 3, wykorzystywany obecnie głównie jako parking, może stać się zielonym miejscem odpoczynku, kameralnych koncertów, wystaw i innych wydarzeń plenerowych. Cały Kwartał powinien sprzyjać spontanicznym aktywnościom i zmieniać się wraz z potrzebami mieszkańców oraz działających w nim instytucji.
Znajdzie się tu również przestrzeń dla młodych twórców, lokalnych organizacji, małych firm i środowisk kreatywnych. Kwartał ma wspierać współpracę, prezentowanie nowych pomysłów oraz rozwijanie inicjatyw łączących kulturę, edukację i nowoczesne technologie.
Od ul. Zwycięstwa w stronę Kłodnicy
Gliwicki Kwartał Kultury ma połączyć ważne części śródmieścia i stać się naturalnym przedłużeniem osi prowadzącej od ul. Zwycięstwa przez Aleję Przyjaźni w stronę Kłodnicy oraz planowanych bulwarów. Rozważane jest również stworzenie przejścia łączącego Aleję Przyjaźni z ul. Kłodnicką.
Teren ma być dostępny dla osób w różnym wieku i o różnych potrzebach, przyjazny pieszym i rowerzystom. Istotną rolę odegra zieleń – istniejące drzewa mają zostać zachowane, a nowe rozwiązania powinny poprawić mikroklimat tej części miasta.
Pomysły poprzedzone rozmową
Prace nad przygotowaniem konkursu toczyły się z udziałem Biura Urbanisty Miasta w ramach Metropolitalnej Szkoły Prototypowania – inicjatywy Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Od maja 2025 do lipca 2026 roku odbyło się sześć praktycznych warsztatów prowadzonych przez Monikę Arczyńską, architektkę i urbanistkę z gdańskiej pracowni A2P2 Architecture & Planning.
Wypracowana w Gliwicach formuła konkursu architektoniczno-urbanistycznego może stać się modelem wykorzystywanym także przez inne miasta GZM.
To konkurs o przestrzeni miejskiej i o jakości życia. Szukamy koncepcji, która zintegruje dziś rozproszone miejsca w spójną całość, otworzy je na mieszkańców i stworzy nowe powiązania pomiędzy Aleją Przyjaźni, Ruinami Teatru Victoria, Kłodnicą i okolicznymi obiektami. Zależy nam na rozwiązaniach elastycznych, które będą mogły rozwijać się wraz z miastem i jego potrzebami – mówi miejska urbanistka Agata Twardoch.
Przygotowanie wytycznych poprzedziły również konsultacje z osobami związanymi z gliwicką kulturą. Część uczestników opowiadała się za zachowaniem spokojnego charakteru Alei Przyjaźni. Przeważały jednak głosy, że ta część miasta powinna częściej tętnić życiem. Wśród propozycji pojawiały się kameralne koncerty, potańcówki i działania plenerowe.
Dobrze przyjęto pomysł otwarcia dziedzińca przy ul. Barlickiego 3 na Aleję Przyjaźni oraz nadania nowych funkcji znajdującym się tam obiektom. Uczestnicy dostrzegli także potencjał przejścia prowadzącego z alei do ul. Kłodnickiej. Zwracali przy tym uwagę, że rozwój gastronomii powinien wspierać kulturalny charakter miejsca.
Najpierw zgłoszenia, później koncepcje
Konkurs ma formułę jednoetapową i ograniczoną. Do 18 września 2026 roku do godz. 13.00 zainteresowani składają za pośrednictwem Platformy e-Zamówienia wnioski o dopuszczenie do udziału. Po ich ocenie zakwalifikowani uczestnicy zostaną zaproszeni do przygotowania prac konkursowych.
Pula nagród wynosi 220 tys. zł. Autor zwycięskiej koncepcji otrzyma 80 tys. zł, drugiej – 60 tys. zł, a trzeciej – 40 tys. zł. Przewidziano także dwa wyróżnienia po 20 tys. zł.
Zwycięska praca stanie się podstawą dokumentacji projektowej dotyczącej otoczenia Ruin Teatru Victoria. Część studialna konkursu wyznaczy natomiast kierunek stopniowych zmian w rejonie Alei Przyjaźni i Młodzieżowego Domu Kultury. Powstałe koncepcje będą również podstawą kolejnych rozmów z mieszkańcami.
Szczegółowe informacje, regulamin i materiały są dostępne na stronie konkursu.
Źródło: UM Gliwice
Fot. UM Gliwice
