Prezydent Karol Nawrocki zabrał głos w sprawie sytuacji Trybunału Konstytucyjnego. W liście skierowanym do uczestników obchodów 40-lecia działalności orzeczniczej TK ocenił, że instytucja powinna być niezależna od bieżących sporów politycznych. Jego zdaniem potrzebna jest również głęboka reforma konstytucyjna, która pozwoli odbudować autorytet Trybunału.
40 lat działalności Trybunału Konstytucyjnego pokazuje, jak wielka odpowiedzialność spoczywa na instytucji, której zadaniem jest ochrona nadrzędności Konstytucji. Pokazuje też, jak łatwo autorytet tej instytucji może zostać osłabiony, kiedy prawo ustępuje miejsca bieżącej walce politycznej – pisze prezydent.
Jak dodaje Karol Nawrocki: Tym większy mój sprzeciw budzą działania wymierzone w konstytucyjną pozycję Trybunału po 13 grudnia 2023 roku. Publiczne dyskredytowanie Trybunału przez przedstawicieli władzy wykonawczej, uchwała Sejmu z 6 marca 2024 roku podważająca status jego sędziów, niepublikowanie jego orzeczeń, uchwalone 13 września 2024 roku ustawy godzące w zasadę nieusuwalności i niezależności sędziów, a następnie uchwała Rady Ministrów z 18 grudnia 2024 roku zmierzająca do wykluczenia możliwości ogłaszania kolejnych rozstrzygnięć Trybunału – to działania, których nie można zaakceptować w demokratycznym państwie prawnym.
Prezydent o roli Trybunału
List Karola Nawrockiego został odczytany podczas piątkowej konferencji zorganizowanej w siedzibie Trybunału Konstytucyjnego. Prezydent pogratulował sędziom i pracownikom TK jubileuszu oraz podziękował im za pracę na rzecz konstytucji, praw i wolności obywatelskich.
Nawrocki podkreślił, że Trybunał przez lata odgrywał istotną rolę w kształtowaniu zasady demokratycznego państwa prawnego oraz nadrzędności konstytucji nad działalnością organów władzy publicznej. Wskazał między innymi na orzecznictwo dotyczące lustracji, deubekizacji i dekomunizacji, praw obywatelskich, integracji Polski z Unią Europejską oraz suwerenności państwa.
„Nie można tego zaakceptować”
Prezydent odniósł się także do trwającego od lat sporu wokół Trybunału. Jego zdaniem autorytet tej instytucji jest osłabiany, gdy kwestie prawne zostają podporządkowane bieżącej walce politycznej.
Nawrocki skrytykował między innymi publiczne dyskredytowanie TK przez przedstawicieli władzy wykonawczej oraz niepublikowanie jego orzeczeń. Ocenił, że takich działań nie można zaakceptować w demokratycznym państwie prawnym.
Prezydent zaznaczył jednocześnie, że kryzys wokół Trybunału nie rozpoczął się w ostatnich miesiącach i nie powinien być rozwiązywany poprzez zastępowanie jednych wpływów politycznych innymi.
Nawrocki chce reformy konstytucyjnej
W ocenie prezydenta Polska potrzebuje silnego i niezależnego Trybunału, który nie będzie zależny od politycznych patronów. Jak podkreślił, TK powinien być instytucją całej Rzeczypospolitej, a nie jednej partii, środowiska czy większości parlamentarnej.
Nawrocki wskazał dlatego na potrzebę głębokiej reformy konstytucyjnej. Jej celem miałoby być odbudowanie pozycji, niezależności i społecznego autorytetu Trybunału Konstytucyjnego.
40 lat działalności orzeczniczej
Podczas jubileuszowej konferencji głos zabrał również prezes TK Bogdan Święczkowski. Podkreślał znaczenie konstytucji jako gwarancji praw i wolności obywatelskich oraz niezależności Trybunału.
Według Święczkowskiego w ciągu czterech dekad do TK wpłynęły tysiące spraw, a wydanych zostało ponad 14 tys. orzeczeń. Dotyczyły one między innymi emerytów, przedsiębiorców, podatników, pracowników, konsumentów oraz osób korzystających ze świadczeń społecznych.
Fot. Mikołaj Bujak KPRP
