Napoje energetyczne i suplementy pełne kofeiny mogą być groźniejsze dla serca, niż się wydaje. Do takich wniosków doszli naukowcy z University of Virginia School of Medicine. Przeanalizowali tysiące zgłoszeń o niepokojących objawach po spożyciu żywności i suplementów diety. W przypadkach związanych z produktami pobudzającymi zatrzymanie krążenia pojawiało się 11 razy częściej niż przy zwykłej żywności.
Problem dotyczy młodych
Badacze przeanalizowali 28,3 tys. zgłoszeń, które w latach 2017–2025 trafiły do amerykańskiej Agencji Żywności i Leków (FDA). 854 z nich dotyczyły napojów energetycznych i suplementów z kofeiną lub innymi stymulantami.
Szczególnie niepokojące jest to, kogo dotyczyły problemy. Około 45 proc. zgłoszeń, w których produkty pobudzające łączono z kłopotami z sercem, dotyczyło osób w wieku 18–34 lat. To grupa, którą zwykle uważa się za mało narażoną na poważne choroby serca. Zależności były podobne u kobiet i u mężczyzn.
Zawał 4,5 razy częściej
W porównaniu z produktami bez stymulantów, w zgłoszeniach dotyczących energetyków i suplementów:
- zatrzymanie krążenia pojawiało się 11 razy częściej,
- zawał serca 4,5 razy częściej,
- groźne komorowe zaburzenia rytmu i kołatanie serca około 4 razy częściej,
- przyspieszona akcja serca prawie 3 razy częściej,
- ból w klatce piersiowej 2,7 razy częściej,
- omdlenia 2 razy częściej.
Puszka mocniejsza niż kilka kaw
Według American Heart Association dorosły człowiek może na ogół bezpiecznie przyjąć do 400 mg kofeiny dziennie. Niektóre napoje energetyczne zawierają jednak nawet trzy razy więcej kofeiny niż ta sama ilość kawy. Część suplementów przedtreningowych ma jej ponad 12 razy więcej.
Rynek tych produktów rośnie bardzo szybko. Przez ostatnią dekadę sprzedaż w USA wzrosła ponad dwukrotnie i w 2024 roku przekroczyła 20 mld dolarów. Naukowcy zwracają uwagę, że takie produkty nie przechodzą tak dokładnych badań bezpieczeństwa jak leki.
Lekarze powinni pytać o energetyki
Kierujący badaniem Sai Samayamanthula wzywa do bardziej systematycznego monitorowania bezpieczeństwa produktów z kofeiną i innymi stymulantami. Lekarze, do których trafiają młodzi pacjenci z kołataniem serca, bólem w klatce piersiowej albo omdleniami, powinni pytać, czy pacjenci piją energetyki lub biorą suplementy pobudzające.
Związek, ale nie dowód
Autorzy sami podkreślają ograniczenia swojej pracy. Badanie nie dowodzi, że napoje bezpośrednio wywołały zawały czy inne zdarzenia. Dane pochodzą z dobrowolnych zgłoszeń, więc nie wiadomo, ile osób pije energetyki bez żadnych problemów ani ile zdarzeń nigdy nie zgłoszono. Nie można też wykluczyć wpływu innych czynników, np. łączenia stymulantów z alkoholem lub narkotykami.
W Polsce zakaz dla nieletnich
W Polsce od 1 stycznia 2024 roku obowiązuje zakaz sprzedaży napojów energetycznych osobom poniżej 18. roku życia. Dotyczy napojów z dodatkiem kofeiny powyżej 150 mg na litr lub z tauryną. Amerykańskie dane pokazują, że ryzyko nie znika po skończeniu 18 lat.
