Likwidowana kopalnia Wujek w Katowicach może wkrótce zyskać zupełnie nowe przeznaczenie. W jej podziemnej infrastrukturze ma powstać Centrum Kosmiczne Wujek, które będzie miejscem prowadzenia eksperymentów związanych z technologiami kosmicznymi, a także edukacji i badań naukowych. Pierwsze eksperymenty mogą rozpocząć się jeszcze w 2026 roku.

Kopalnia zamieni się w centrum technologii kosmicznych

Pomysł wykorzystania kopalni Wujek do badań nad przyszłością eksploracji kosmosu przedstawił popularyzator nauki dr Tomasz Rożek. Koncepcja zakłada wykorzystanie przede wszystkim podziemnych części kopalnianej infrastruktury.

W sierpniu minister finansów i gospodarki Andrzej Domański poinformował o planach powołania samorządowej spółki celowej. Zaangażowane mają być w nią Katowice, województwo śląskie oraz Górnośląsko Zagłębiowska Metropolia. Jednym z jej zadań będzie przygotowanie studium wykonalności Centrum Kosmicznego Wujek.

Najpierw firmy, później naukowcy

Projekt wchodzi obecnie w etap rozmów z potencjalnymi partnerami. Rozpoczął się formalny proces konsultacji z przedsiębiorstwami działającymi w sektorze kosmicznym. Następnym krokiem mają być rozmowy z instytucjami naukowymi.

Chodzi o sprawdzenie, jakie technologie, eksperymenty i projekty mogłyby być prowadzone w podziemiach dawnej kopalni.

Pierwsze eksperymenty jeszcze w 2026 roku?

Według Tomasza Rożka pierwsze eksperymenty oraz działania edukacyjne mogą zostać przeprowadzone jeszcze w tym roku. Nie oznacza to jednak, że całe Centrum Kosmiczne Wujek zostanie w tym czasie uruchomione.

Realizacja pierwszych projektów jest uzależniona między innymi od kwestii prawnych i formalnych. Kopalnia Wujek znajduje się obecnie w procesie likwidacji, dlatego wykorzystanie jej infrastruktury wymaga wcześniejszego uporządkowania wielu kwestii.

Dlaczego właśnie pod ziemią?

Pomysł wykorzystania kopalni może wydawać się nietypowy, ale właśnie podziemne położenie ma być jednym z największych atutów projektu.

W przyszłości coraz większe znaczenie mogą mieć badania dotyczące możliwości funkcjonowania ludzi poza Ziemią. Pierwszymi kierunkami potencjalnej ekspansji człowieka będą Księżyc, a później bardziej odległe obiekty.

Budowanie i testowanie takich rozwiązań na powierzchni Ziemi nie zawsze pozwala odtworzyć warunki panujące poza naszą planetą. Podziemne przestrzenie kopalni mogą natomiast służyć do symulowania części warunków, z jakimi przyszli astronauci będą musieli mierzyć się podczas długotrwałego pobytu poza Ziemią.

Śląska kopalnia z kosmiczną przyszłością

Centrum Kosmiczne Wujek ma być przykładem wykorzystania infrastruktury poprzemysłowej do zupełnie nowych celów. Zamiast całkowicie zamykać i pozostawiać podziemne przestrzenie dawnej kopalni, można wykorzystać je do badań, eksperymentów technologicznych i edukacji.

Jeżeli projekt zostanie zrealizowany, Katowice mogą zyskać miejsce łączące dziedzictwo przemysłowe Śląska z nowoczesnymi technologiami. Kopalniane podziemia, które przez dziesięciolecia służyły wydobyciu węgla, mogłyby stać się zapleczem do testowania technologii związanych z przyszłą eksploracją kosmosu.

Fot. GZM