Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski chce, żeby Stany Zjednoczone wyjaśniły, co w praktyce oznaczałyby dla Ukrainy powojenne gwarancje bezpieczeństwa wzorowane na art. 5 NATO. Ostrzega, że kolejny atak Rosji to pytanie nie o to, czy nastąpi, ale kiedy.
Amerykańskie bazy na Ukrainie?
Zełenski mówił o tym po spotkaniu Koalicji Chętnych w Berlinie. Przyznał, że nie jest pewien, czy Kijów i Waszyngton tak samo rozumieją art. 5. Chce konkretów, m.in. odpowiedzi na pytanie, czy na Ukrainie mogłyby stacjonować amerykańskie wojska albo powstać bazy USA. Przyznał, że sam tego nie wie.
Według ukraińskiego prezydenta jasnych odpowiedzi, jak Zachód zareaguje na nowy atak, potrzebują nie tylko politycy. Potrzebują ich także partnerzy, obywatele i inwestorzy, którzy mają odbudowywać kraj.
Kushner: Trump jest otwarty
Specjalny wysłannik USA Jared Kushner zapewnił, że prezydent Donald Trump jest „otwarty” na takie zobowiązanie po zakończeniu wojny. Zastrzegł jednak, że gwarancje muszą służyć interesom USA i być częścią szerszego pakietu bezpieczeństwa. Według niego Rosja oswoiła się z tym pomysłem, choć w Moskwie wciąż panuje duży sceptycyzm. Kushner podkreślał, że potrzebne są zarówno zachęty, jak i środki odstraszania.
Inaczej brzmią głosy z Moskwy. Wiceszef rosyjskiego MSZ Siergiej Riabkow odrzucił nawet „quasi-członkostwo” Ukrainy w NATO.
Wraca temat członkostwa
Pomysł gwarancji na wzór art. 5 pojawił się po raz pierwszy w grudniu 2025 roku, ale nigdy nie został dopracowany, a rozmowy pokojowe później utknęły. Wrócił podczas spotkania w Berlinie.
Zełenski przypomina, że pełne członkostwo w NATO dałoby Ukrainie znacznie większą jasność. Prezydent Francji Emmanuel Macron uważa, że „maksymalistyczne” żądania Rosji uzasadniają ponowne otwarcie tej sprawy. Sojusznicy są jednak podzieleni. Część uważa członkostwo za najlepszy sposób odstraszania Rosji, a część obawia się, że to sprowokuje Moskwę.
Ostrożna deklaracja z Berlina
Niemcy, Francja i Wielka Brytania podpisały w Berlinie deklarację, w której ostrożnie odnoszą się do przyszłych gwarancji. Zapisały w niej „prawnie wiążące zobowiązanie”, zależne od procedur krajowych, do działania na rzecz przywrócenia pokoju i bezpieczeństwa, jeśli Rosja w przyszłości zaatakuje. Art. 5 nie jest w niej wymieniony wprost.
Rozmowy toczą się pod presją czasu. Według „Financial Times” administracja Trumpa chce porozumienia pokojowego do początku stycznia, zanim kontrolę nad Kongresem przejmą Demokraci.


