Rosja niszczy ukraińską energetykę, a nadchodząca zima może być dla Ukrainy najcięższa od początku wojny. Eksperci ostrzegają, że jeśli zabraknie prądu i ogrzewania w dużych miastach, do Polski może przyjechać nawet 2,5 mln ludzi. MSWiA przygotowało trzy scenariusze. Organizacje pomocowe uważają, że państwo nie ma konkretnego planu.
Uderzenia w sieć przesyłową
Rosyjskie ataki są wymierzone przede wszystkim w linie przesyłowe, które doprowadzają energię do dużych miast, a także w wodociągi i kanalizację. Krzysztof Nieczypora z Ośrodka Studiów Wschodnich ocenia, że Moskwa chce w ten sposób doprowadzić do katastrofy humanitarnej. Analitycy mówią o wojnie na wyniszczenie.
Poprzednia zima pokazała, czym to grozi. Przy mrozach sięgających w Kijowie -10 st. C tygodnie ostrzałów zostawiły tysiące domów bez prądu i ogrzewania. Najtrudniej było na lewym brzegu Dniepru, m.in. na Trojeszczynie. Bez zasilania i ciepła zostały tam nawet szpitale i ośrodki rehabilitacji dla dzieci z niepełnosprawnościami.
Skąd 2,5 mln?
Najbardziej pesymistyczny szacunek przedstawił ppłk Maciej Korowaj, były oficer Służby Wywiadu Wojskowego.
Wcześniej do Polski uciekali głównie mieszkańcy terenów przyfrontowych. Według Korowaja tym razem z kraju mogą wyjeżdżać mieszkańcy miast. W Kijowie i Odessie mieszka łącznie ok. 4,5 mln osób, więc jeśli ataki sparaliżują te miasta, do Polski może trafić nawet 2,5 mln z nich. Korowaj zwraca też uwagę, że Ukrainie trudno będzie znaleźć schronienie dla kolejnych przesiedleńców, bo przyjęła już wielu mieszkańców Donbasu i innych regionów przy froncie.
Trzy scenariusze MSWiA
MSWiA rozważa trzy warianty: brak nowej fali uchodźców, przyjazd osób, które mają w Polsce rodziny, oraz masową migrację. Resort zapewnia, że przygotowuje się na najczarniejszy scenariusz, ale uważa go za najmniej prawdopodobny. Wiceminister spraw wewnętrznych Maciej Duszczyk, który odpowiada za migrację, przekonuje, że najbardziej realne są przyjazdy Ukraińców do rodzin w Polsce. Ministerstwo przyznaje, że pojawiają się pojedyncze pytania o przyjazd na zimę.
Podkreśla jednak, że sytuacja nie jest alarmowa i na razie nie widzi podstaw do dodatkowych działań. Wojewodowie sprawdzają, ile osób mogliby przyjąć.
Organizacje: państwo liczy na nas
Lubelska ekspertka ds. migracji Anna Dąbrowska 28 października wysłała do MSWiA i Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej list z pytaniem o plany przezimowania osób z Ukrainy. Podpisały go m.in. Caritas Archidiecezji Lubelskiej, Fundacja Instytut na rzecz Państwa Prawa i Ukraińska Organizacja Skautowa w Polsce. Odpowiedzi nie dostała. Dąbrowska uważa, że analiza trzech scenariuszy to za mało, bo nie wiadomo, jakie zasoby i pieniądze dostaną organizacje pomocowe. – Wygląda na to, że potencjalny kryzys państwo zamierza „opędzić” naszymi rękami – ocenia.
Uchodźcy, którzy już są w Polsce, mają coraz mniej pieniędzy. Norweska Rada ds. Uchodźców (NRC) zbadała ponad 113 tys. rodzin. Ponad jedna trzecia z nich ma długi i nie ma żadnych oszczędności. Na początku 2025 roku takich rodzin było 28 proc. Marit Glad, dyrektorka NRC w Ukrainie, ostrzega, że bez pomocy z zewnątrz wytrzymałość Ukraińców zacznie słabnąć.
Fot. KPRM



