Wody Polskie otrzymały ponad 70 mln zł z funduszy europejskich na przygotowanie dokumentacji 16 inwestycji przeciwpowodziowych i retencyjnych. Wartość tych przedsięwzięć szacuje się na ponad 1,3 mld zł. Większość z nich powstanie w dorzeczu Odry, które w 2024 roku najmocniej ucierpiało podczas katastrofalnej powodzi.

Projekty dotyczą pięciu województw: śląskiego, opolskiego, dolnośląskiego, lubuskiego i łódzkiego. 

Najpierw projekty, potem budowa

Pieniądze z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) zostaną przeznaczone na dokumentację projektową, analizy techniczne i środowiskowe oraz uzyskanie potrzebnych decyzji administracyjnych. Prace przygotowawcze mają się zakończyć do 2029 roku.

Wody Polskie podkreślają, że przygotowanie dokumentacji to pierwszy, często najtrudniejszy i najdłuższy etap inwestycji. Dopiero potem spółka będzie mogła ubiegać się o pieniądze na same roboty budowlane. Jednym z możliwych źródeł finansowania są fundusze unijne na lata 2028–2034.

Wały, zbiorniki i naturalne doliny

Inwestycje obejmą m.in. odbudowę i umacnianie koryt rzek, modernizację i podwyższanie wałów przeciwpowodziowych oraz budowę nowych suchych zbiorników przeciwpowodziowych. Takie zbiorniki na co dzień są puste i napełniają się dopiero podczas wezbrania, przechwytując nadmiar wody. Planowane prace mają też podnieść poziom ochrony miast i terenów szczególnie narażonych na powodzie.

Ważnym elementem projektów będzie renaturyzacja, czyli przywracanie rzekom ciągłości ekologicznej i odtwarzanie ich naturalnych powiązań z dolinami. Doliny, które mogą się bezpiecznie zalewać, spowalniają falę powodziową i zatrzymują wodę w krajobrazie, co pomaga także w czasie suszy.

Pięć województw, głównie Odra

Projekty dotyczą pięciu województw: śląskiego, opolskiego, dolnośląskiego, lubuskiego i łódzkiego. Większość z nich będzie realizowana w dorzeczu Odry, gdzie najważniejsze jest wzmocnienie odporności na kolejne wezbrania i ograniczenie ryzyka powodzi.

We wrześniu 2024 roku fala powodziowa w dorzeczu Odry zniszczyła m.in. Kłodzko, Nysę, Głuchołazy i Stronie Śląskie. Powódź pokazała, jak bardzo region potrzebuje lepszych zabezpieczeń i jak szybko woda potrafi pokonać przestarzałe wały.