Komisja Europejska chce w środę zaproponować nową pożyczkę dla Ukrainy w wysokości 45 mld euro. Czechy, Słowacja, Węgry i Bułgaria zapowiadają jednak, że nie zgodzą się na kolejne pieniądze dla Kijowa. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz odpowiada ultimatum i grozi, że zablokuje rozmowy o przyszłym budżecie Unii.
Pożyczka na budżet Ukrainy
Według planu Komisja zaciągnęłaby pożyczkę na rynkach finansowych w imieniu państw członkowskich, z gwarancją budżetu całej UE. Tak samo sfinansowano wcześniejszą pomoc w wysokości 90 mld euro. Ukraina nie musiałaby oddawać pieniędzy, dopóki Rosja nie wypłaci jej reparacji wojennych.
Pieniądze mają pomóc domknąć ukraiński budżet na 2027 rok. Kijowowi brakuje ok. 70 mld euro, a unijna pożyczka pokryłaby ok. dwóch trzecich tej kwoty. Resztę Bruksela chce zebrać od innych partnerów. W piątek ma o tym rozmawiać z Wielką Brytanią podczas szczytu UE–Wielka Brytania.
Potrzeby są ogromne. Ukraina planuje przeznaczyć w przyszłym roku na obronę 43,8 proc. PKB, czyli ok. 97,7 mld euro. Wydatki wojenne pochłoną ok. dwóch trzecich budżetu, a państwo musi jeszcze finansować emerytury, świadczenia socjalne, edukację i ochronę zdrowia. Deficyt sięgnie ok. 32,9 mld euro.
Potrzebna jednomyślność
Do zaciągnięcia pożyczki potrzebna jest zgoda wszystkich państw UE. Czechy, Słowacja, Węgry i Bułgaria zapowiadają, że jej nie dadzą. Przy poprzedniej pożyczce Czechy, Słowacja i Węgry wynegocjowały zwolnienie z płacenia odsetek.
Fico: To szantaż
Ostro odpowiedzieli przywódcy Słowacji i Czech. Premier Słowacji Robert Fico nazwał żądanie Merza „podręcznikowym przykładem szantażu” i zagroził wetem. Podkreślał, że Słowacja ma w tej sprawie taki sam głos jak Niemcy.
Czeski premier Andrej Babiš przekonuje, że proponowany budżet UE już zawiera pieniądze dla Ukrainy, a groźby wobec państw członkowskich są niedopuszczalne. Napisał do Costy, że przyjęcie budżetu nie powinno zależeć od przyszłej pomocy dla Kijowa.
Bułgarski premier Rumen Radew tłumaczy z kolei, że jego kraj ma problemy finansowe i jest objęty unijną procedurą nadmiernego deficytu. Zapowiedział też, że Bułgaria nie przekaże już Ukrainie broni ani amunicji z zasobów swojej armii.
Według brukselskich mediów pomysł finansowania Ukrainy z przyszłego budżetu UE krytykują już także Irlandia i Słowenia. Każde z tych państw może zablokować budżet tak samo jak Niemcy.
Polska: Nie łączyć tych spraw
Polska popiera dalsze finansowanie Ukrainy, ale nie chce, żeby uzależniać od niego unijny budżet.
– Tych dwóch spraw nie należy łączyć – mówił w RMF FM wiceminister spraw zagranicznych Ignacy Niemczycki. Przekonywał, że europejskie zaangażowanie w pomoc dla Kijowa leży w polskim interesie, bo od tego zależy bezpieczeństwo Polski, ale tę kwestię trzeba rozwiązać niezależnie od negocjacji budżetowych.
Rzecznik rządu Adam Szłapka zapowiedział, że na listopadowym i grudniowym szczycie UE dojdzie do najtwardszych negocjacji w sprawie budżetu na lata 2028–2034, a pomoc dla Ukrainy na 2027 rok będzie ich częścią.
Ultimatum Merza
Kanclerz Friedrich Merz domaga się jednomyślności w sprawie Ukrainy. Według „Financial Times” zagroził, że Niemcy nie poprą stanowiska innych krajów w rozmowach o wspólnym budżecie UE na lata 2028–2034. Stawką są miliardy euro z unijnych funduszy.
Czeski premier Andrej Babiš napisał do szefa Rady Europejskiej Antónia Costy, że przyjęcie budżetu UE nie powinno zależeć od pomocy dla Kijowa. Wątpliwości wobec taktyki Merza mają także inne kraje, które wspierają Ukrainę.
Ostateczna decyzja ma zapaść na szczycie przywódców UE w Brukseli 26–27 listopada.


