Dwa projekty przygotowane przez spółkę Fabryka Pełna Życia i Akademię WSB znalazły się w piętnastce najlepiej ocenionych pomysłów na rewitalizację obszarów miejskich.
Efektem będą miliony złotych unijnego dofinansowania na otwarte muzeum przemysłowego dziedzictwa Zagłębia Dąbrowskiego oraz Międzynarodowy Kampusu Akademii WSB na terenie po DEFUM.
W konkursie na rewitalizację obszarów miejskich organizowanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego złożono 55 projektów na ponad 968 mln zł. Pozytywną ocenę formalną przeszły tylko 33 projekty, w tym 3 projekty z Dąbrowy Górniczej.
Ostatecznie do realizacji wybrano 15 projektów z dofinansowaniem w wysokości ponad 309 mln zł. Wśród nich są projekty Fabryki Pełnej Życia i Akademii WSB. Równie wysoko oceniony projekt modernizacji Domu Kultury Ząbkowice. Szacowana na ponad 58 mln zł inwestycja, z powodu wyczerpania się puli środków, na dofinansowanie w wysokości 49 mln zł będzie oczekiwała na liście rezerwowej.
31 lipca dotarły do mnie dwie dobre wiadomości. Oczywiście, w pierwszej kolejności ucieszyłem się z pozyskania ponad 4 mln zł dla naszego projektu „Fabryka Pełna Historii – otwarte muzeum przemysłowego dziedzictwa Zagłębia Dąbrowskiego”. Dzięki tym środkom mamy szansę dokończyć wszystkie prace zaplanowane w ramach dwóch pierwszych etapów budowy nowego centrum Dąbrowy Górniczej, czyli tych które spółka Fabryka Pełna Życia realizuje obecnie – mówi Wojciech Czyżewski, prezes Fabryki Pełnej Życia.
Z nie mniejszą radością przyjąłem informację, że dofinasowanie otrzymał także projekt Akademii WSB. Obiekty i przestrzenie publiczne, które mam nadzieję, powstaną dzięki tej dotacji, znajdą się w bezpośrednim sąsiedztwie realizowanej obecnie Hali Tworzeń. A to oznacza, że od strony ulicy Konopnickiej, w miejscu dawnego parkingu i starych hal, pojawi się nowoczesna, atrakcyjna przestrzeń, uzupełniająca społeczno-usługowo-kulturalną ofertę Fabryki Pełnej Życia o nowe funkcje – dodaje Wojciech Czyżewski.
Jak podkreśla, to kolejny dowód na to, że przekonanie, iż za inwestycją samorządową podążą prywatni inwestorzy, bardzo szybko zyskało kolejne potwierdzenie.
Tak to wygląda wszędzie, gdzie projekty rewitalizacyjne realizowane są w oparciu oczekiwania lokalnej społeczności i to samo dzieje się w Dąbrowie Górniczej – ocenia prezes.
Fabryka Pełna Życia pozyskała kolejne środki na dalszy rozwój nowego centrum Dąbrowy Górniczej. Tym razem do dofinansowania wybrany został projekt „Fabryka Pełna Historii – otwarte muzeum przemysłowego dziedzictwa Zagłębia Dąbrowskiego”.
Całkowita wartość projektu wynosi 4 931 617,53 zł, a dofinansowanie to aż 4 191 874,90 zł. Będą to środki z Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021-2027.
Pozyskane fundusze posłużą do realizacji niecodziennego rozwiązania, które ma przybliżyć mieszkańcom Dąbrowy Górniczej i gościom nowego centrum wielowątkową, barwną historię naszego miasta i regionu.
W realizowanych obecnie trzech historycznych halach dawnej fabryki obrabiarek Defum: Ząbkowice, Reden i Zielona znajdą się eksponaty, instalacje artystyczne i przestrzenie ekspozycyjne. Ich uzupełnieniem będą wystawy i instalacje plenerowe poświęcone, m.in. historii dąbrowskiej fabryki obrabiarek DEFUM, szklanemu dziedzictwu Ząbkowic, geologicznej prehistorii regionu, czy zagłębiowskim przemysłowcom.
Otwarte muzeum przemysłowego dziedzictwa Zagłębia Dąbrowskiego uzupełni przestrzenie trzech dawnych hal fabrycznych. Każda z nich zostanie poświęcona innemu fragmentowi przemysłowej historii miasta i regionu.
W Hali Ząbkowice znajdzie się ekspozycja dotycząca Huty Szkła Gospodarczego „Ząbkowice”. Dzięki niej poznamy „szklarską” historię naszego miasta, zobaczymy przykłady rozpoznawalnych w całej Polsce produktów ząbkowickiej huty i poznamy dzieje wybitnych projektantów sztuki użytkowej, jak Eryka Trzewik-Drost, czy Jana Sylwester Drost.
W ścianie szczytowej hali Ząbkowice, od strony Zielonego Rynku, znajdzie się szklana rozeta, wizualny wyznacznik tej przestrzeni. To swoiste „artystyczne” okno ma wykorzystywać grę świateł. W dzień – światło słoneczne, a nocami i wieczorami światło z wnętrza hali, stworzą grę kolorów i podświetleń widoczną dla osób znajdujących się na zewnątrz i wewnątrz budynku.
W Hali Ząbkowice tradycyjne przestrzenie ekspozycyjne zostaną połączone z ekranami, projekcjami i elementami interaktywnymi. Wśród propozycji znajduje się m.in. ekspozytor poświęcony tradycji kulinarnych Zagłębia Dąbrowskiego, prezentujący typowe zagłębiowskie potrawy i przepisy na nie.
Hala Reden będzie miejscem opowieści o geologii, zasobach naturalnych Zagłębia Dąbrowskiego, początkach przemysłu oraz przemianach Dąbrowy Górniczej. Narracja zostanie tu podzielona na cztery części: „DNA – geologia”, „Morze i Surowce”, „Początki przemysłu” oraz „Dąbrowa Pełna Życia”.
Jednym z centralnych punktów wystawy ma być instalacja z mamutem, wykorzystująca setki oryginalnych szczątków tych zwierząt, znajdujących się w zasobach Muzeum Miejskiego „Sztygarka”, a odkrytych podczas pozyskiwania surowca w dąbrowskich kopalniach piasku podsadzkowego, czyli na obszarach dzisiejszego Pojezierza Dąbrowskiego. Historię miasta w różnych okresach przybliży m.in. interaktywna makieta.
Z kolei głównym tematem Hali Zielona będzie fabryka obrabiarek Defum. Ekspozycja pokaże produkowane tutaj maszyny, procesy technologiczne oraz realia pracy w zakładzie. W hali znajdą się fotografie archiwalne, tokarki i inne zachowane urządzenia przemysłowe. Elementem aranżacji będzie, m.in. tzw. mozaika dyrektorska, pozyskana z dawnego biurowca Defum, a przedstawiająca symbole i modele produkowanych tu obrabiarek. Charakterystyczna kompozycja zostanie zachowana i wpisana w nową przestrzeń wystawienniczą.
W ramach projektu odrestaurowanych i udostępnionych zostanie co najmniej 18 eksponatów.
Prace obejmą, m.in. tokarki, modele odlewnicze, piece, kotły i urządzenia energetyczne. Renowację przejdą koła wyciągowe z ostatniej kopalni węgla kamiennego w Zagłębiu Dąbrowskim, KWK Kazimierz-Juliusz, lokomotywa wąskotorowa z tej samej kopalni, czy maszyna wytrzymałościowa z 1922 roku, wyprodukowana przez szwajcarską firmę Alfred J. Amsler & Co. i wykorzystywana przez lata w Hucie Bankowej.
Otwarte muzeum, podobnie jak ma to miejsce w pierwszym etapie inwestycji realizowanej przez spółka Fabryka Pełna Życia, nie będzie opierało się wyłącznie na tradycyjnych eksponatach. Projekt zakłada wdrożenie co najmniej pięciu rozwiązań cyfrowych i multimedialnych. Wśród planowanych narzędzi znalazły się aplikacja mobilna i stacjonarna, audioprzewodnik, rozszerzona rzeczywistość, interaktywna gra terenowa wykorzystująca lokalizację GPS, hologramy, totemy oraz tablice dotykowe.
Wszystkie ekspozycje zostaną przygotowane zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego. Pojawią się m.in. audiodeskrypcja, napisy, treści w uproszczonym języku, piktogramy i oznaczenia w alfabecie Braille’a. Dzięki temu z wystaw będą mogły wygodnie korzystać osoby w różnym wieku i o różnych potrzebach.
Aż 49 497 914,16 zł dofinansowania z konkursu organizowanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego pozyskała Akademia WSB w Dąbrowie Górniczej na projekt „Centrum Edukacyjno – Społeczne GLOBAL KNOWLEDGE HUB – efekt rewitalizacji obszaru Dąbrowy Górniczej”
Materiały geograficzne
Dzięki pozyskanym środkom Akademia WSB przywróci do życia jeden z najbardziej rozpoznawalnych i ale i najbardziej zaniedbanych zakątków Dąbrowy Górniczej. Na części terenu po dawnej Dąbrowskiej Fabryce Obrabiarek DEFUM przy ul. Konopnickiej i Kolejowej powstanie Centrum Edukacyjno-Społeczne Global Knowledge Hub – ogólnodostępny budynek, w którym dzieci będą hodować bakterie na płytkach Petriego, seniorzy nauczą się rozpoznawać oszustwa w sieci, a każdy mieszkaniec wejdzie w goglach VR do wnętrza własnej tętnicy.
Na należącym do Akademii WSB terenie przy ul. Konopnickiej i Kolejowej stoją dziś dwa nieużytkowane budynki i częściowo rozjeżdżony parking. Jeden z obiektów, ze względu na stan techniczny, zostanie rozebrany. Drugi, piętrowy, uczelnia wkomponuje w nowy budynek, więc kawałek fabrycznej historii fizycznie zostanie w nowej strukturze.
Budynek będzie miał około 4800 m² i podzieli się na dwie części. Segment administracyjno-promocyjny to zaplecze organizacyjne, sale konferencyjne i przestrzenie coworkingowe. Ale sercem projektu jest segment społeczno-edukacyjny, rozłożony na trzy kondygnacje tematyczne.
Na parterze znajdzie się strefa wejściowa z kawiarnią, wielofunkcyjna aula na 140 osób oraz laboratoria zmysłów, w których nauka o zdrowiu przestaje być teorią z podręcznika. Zamiast czytać o higienie, mieszkańcy sami wyhodują bakterie na płytce Petriego po dotknięciu jej nieumytą ręką, sprawdzą pod światłem UV, jak skutecznie dezynfekują dłonie, i zmierzą, ile cukru naprawdę kryje się w popularnych napojach. Piętro wyżej technologia wchodzi na pełnych obrotach. W goglach VR będzie można „wlecieć” do wnętrza tętnicy i zobaczyć, jak odkłada się w niej cholesterol. Specjalne skafandry obciążające stawy i ograniczające wzrok, czyli symulatory starości, pozwolą młodszym zrozumieć, z czym na co dzień mierzą się seniorzy – wyjaśnia prof. Zdzisława Dacko-Pikiewicz, rektor Akademii WSB.
Osobne pracownie zajmą się biologicznym zegarem człowieka i cyfrową higieną, pokazując, jak światło ekranów rozbija sen i regenerację.
Prawdziwa karetka jako pomoc dydaktyczna
Kolejnym wyjątkowym elementem budynku będzie sala edukacji pierwszej pomocy z bramą wjazdową, przez którą do środka wjedzie autentyczna karetka pogotowia. Nie jako eksponat za szybą, tylko jako rekwizyt do realistycznych ćwiczeń resuscytacji i pierwszej pomocy dla dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów. To rozwiązanie znane z najlepszych centrów nauki, między innymi z warszawskiego Centrum Nauki Kopernik.
Nauka
Uczelnia otwarta na pokolenia
Global Knowledge Hub jest pomyślany tak, by przez jego drzwi przechodził cały przekrój mieszkańców Zagłębia. Najmłodsi trafią na Uniwersytet Dziecięcy z modułami sztucznej inteligencji i wirtualnej rzeczywistości oraz na warsztaty przyrodnicze. Młodzi dorośli dostaną laboratoria prototypowania z drukiem 3D i technologią VR/AR, hackathony i treningi odporności psychicznej. Osoby aktywne zawodowo znajdą tu warsztaty równowagi między pracą a życiem oraz praktyczne kursy nowych technologii.
Osobną, mocno rozbudowaną ofertę przygotowano dla seniorów. Cyfrowa Akademia Seniora nauczy obsługi smartfonów, tabletów i technologii VR, ale przede wszystkim cyfrowego bezpieczeństwa, czyli rozpoznawania oszustw w internecie, ochrony danych i bezpiecznych zakupów online. Do tego dochodzą spotkania międzypokoleniowe, podczas których młodzież i seniorzy wspólnie digitalizują rodzinne zdjęcia albo uczą się obsługi telefonu.
Klamrą spinającą całość ma być Festiwal Nauki Akademii WSB, ogólnodostępne, organizowane od lat wydarzenie z wykładami, eksperymentami, pokazami technologii i grami edukacyjnymi, transmitowane także online dla widzów spoza miasta.
Twórcy projektu zadbali też o dostępność. W budynku znajdą się pokoje wyciszenia i odpoczynku dla osób ze szczególnymi potrzebami, sanitariaty dostosowane dla osób z niepełnosprawnościami oraz przestrzenie coworkingowe otwarte dla mieszkańców, wolontariuszy, lokalnych organizacji pozarządowych i przedsiębiorców.
Źródło: UM Dąbrowa Górnicza
Fot. UM Dąbrowa Górnicza
