Obowiązujący od tygodnia system kaucyjny pozbawia gminy części dochodów ze sprzedaży odpadów, takich jak butelki PET czy metalowe puszki. Wśród mieszkańców pojawiają się obawy związane z ewentualnym wzrostem opłat za gospodarkę odpadami, co miałoby zrekompensować straty samorządów. Problem dostrzega wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska.

Na antenie Radia Katowice wiceszefowa resortu mówiła w rozmowie z Łukaszem Łaskawcem, że razem z systemem kaucyjnym prowadzone są działania, które mają zapobiegać podobnym sytuacjom, które obciążą portfele obywateli. „Procedujemy ustawę o rozszerzonej odpowiedzialności producenckiej. Generalnie chodzi w niej o to, żeby nie mieszkańcy i nie gminy ponosili koszty gospodarowania odpadami opakowaniowymi, tylko producenci. I to ma też ich zmotywować do ekoprojektowania opakowań” – wyjaśniła Anita Sowińska.

Gminy obawiają się, że system kaucyjny zakładający oddawanie przez mieszkańców opakowań bezpośrednio do punktów zbiórki, stworzy ryzyko kar za nieosiągnięcie wskaźnika recyklingu, wynoszącego obecnie 55 procent. Wiceministra odparła, że resort klimatu uzyskał w lipcu zgodę Komisji Europejskiej na obniżenie celu recyklingu o 5 procent.

„W tej chwili staramy się przeprocedować tę zmianę właśnie w ustawie o rozszerzonej odpowiedzialności producenckiej” – podkreśliła Anita Sowińska. Dodała, że to nie są jedyne działania, które podejmuje resort. „Między innymi w lutym opublikowaliśmy takie badanie wspólnie z Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym, który pozwala zaliczyć gminie bioodpady kompostowalne u źródła, czyli w domowych kompostownikach, jako recykling, bo to jest recykling” – wyjaśniła.

Wiceministra klimatu i środowiska podkreślała w Radiu Katowice, że w systemie kaucyjnym jesteśmy w stanie zrecyklingować ponad 90 procent butelek PET, a w systemie żółtego pojemnika to około 45-ciu procent. System kaucyjny ma się przyczynić do zwiększenia poziomu recyklingu i zmniejszenia ilości odpadów w środowisku.

REKLAMA

zobacz także

Radosław Majdan, Adam Matysek i Tomasz Kłos zapraszają Was na Mecz Legend Polska – Niemcy!

Nowy system kolejkowy w Urzędzie Miejskim w Zabrzu

Producenci napojów nie muszą wejść w system kaucyjny od 1 stycznia

„Pierwsze opakowania kaucyjne będą się pojawiały pewnie w listopadzie” – mówiła rozmówczyni Łukasza Łaskawca. Na razie, jak podkreśliła, jesteśmy w okresie przejściowym, a „producenci, sklepy i hurtownicy mają czas na dostosowanie się”. „Chcieliśmy, żeby sklepy, operatorzy systemu mieli czas na taki rozruch, na dostosowanie się, na nauczenie się tego systemu. Wyobraźmy sobie, gdyby wszystkie opakowania naraz nagle stały się kaucyjne, to wówczas byłby wielki chaos logistyczny (…). Dlatego tego chcieliśmy uniknąć i tak zaprojektowaliśmy ten system” – przekazała wiceministra klimatu i środowiska.

Anita Sowińska podkreśliła, że nie ma pewności, że od stycznia wszystkie opakowania będą kaucyjne. Wyjaśniła, że producenci napojów są do tego motywowani finansowo. „Każdy producent napoju ma obowiązek selektywnej zbiórki minimum 77 procent opakowań. Jeżeli tego nie zrealizuje, to wówczas za każdy kilogram będzie płacił formę kary, czyli takiej opłaty produktowej. W ten sposób my ich motywujemy do tego, ale to nie znaczy, że oni muszą wejść w ten system 1 stycznia. Mogą, jeżeli zapłacą tę formę kary, do czego ja absolutnie nie namawiam. Mogą oczywiście zdecydować się na późniejszy start systemu” – wyjaśniła wiceszefowa resortu. Podała jednocześnie przykład Litwy, gdzie osiągnięcie poziomu 90 procent zbiórki trwało dwa lata.

Gminy z nowymi narzędziami weryfikacji deklaracji śmieciowych

Wiceministra Anita Sowińska zapowiedziała zmiany w systemie weryfikacji deklaracji śmieciowych. Obecnie zdarza się bowiem, że wskazana w deklaracji liczba osób zamieszkujących nieruchomość jest mniejsza niż rzeczywista. Resort podjął inicjatywę zmiany ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Anita Sowińska przyznała, że „zaległości w gospodarce odpadami jest dużo”. Wymieniła, że w propozycjach jest między innymi „zapis, że gmina będzie mogła weryfikować zasadność deklaracji złożonych przez mieszkańców na podstawie zużycia wody”. Prowadzący rozmowę Łukasz Łaskawiec zwrócił jednak uwagę, że jedni zużywają więcej, a inni mniej wody. „Oczywiście tak. Dlatego to nie jest tak, że to będzie mechanizm taki zero- jedynkowy. Natomiast to daje tak naprawdę narzędzia prawne gminie po to, żeby się o to ubiegać” – odparła Anita Sowińska.

REKLAMA

Zmiany mają także dotyczyć budynków wielolokalowych i kwestii zbiorowej odpowiedzialności. Niewłaściwa segregacja odpadów przez część lokatorów może skutkować podwyższoną opłatą za wywóz odpadów względem wszystkich, a nawet karą finansową. „Procedowana ustawa ma dać gminom dodatkowe narzędzia weryfikacji” – mówiła wiceszefowa resortu. Wymieniła chociażby „wprowadzenie nowoczesnych systemów weryfikacji, czyli opartych na przykład na kodach kreskowych”. „Problemem jest to, że obecna ustawa nie daje możliwości gminie różnicowania opłat w zależności od tego, czy ktoś dobrze segreguje, czy niedobrze. To właśnie zmieniamy tą ustawą” – podsumowała rozmówczyni Radia Katowice.

Proponowane przez resort zmiany dotyczą także rozszerzenia katalogu fakultatywnych zwolnień z opłaty za odpady między innymi o ulgi dla osób starszych czy niepełnosprawnych.

Źródło: Radio Katowice. Fot. ARC

Wiceministra klimatu Anita Sowińska: Pierwsze opakowania kaucyjne najpewniej w listopadzie