Czechy przygotowują kolejne lokalizacje dla małych reaktorów modułowych SMR. Jedną z nich są Dziećmorowice, gdzie działa obecnie elektrownia węglowa położona zaledwie kilkaset metrów od granicy z Polską. Polskie służby środowiskowe monitorują sytuację i chcą uzyskać od czeskiej strony aktualne informacje dotyczące planów inwestycyjnych.

Dziećmorowice bardzo blisko polskiej granicy

Dziećmorowice, czyli po czesku Dětmarovice, znajdują się w kraju morawsko-śląskim, tuż przy granicy z Polską. Elektrownia położona jest w pobliżu rzeki Olzy, a po drugiej stronie granicy znajdują się miejscowości powiatu wodzisławskiego, między innymi Godów.

To właśnie teren obecnej elektrowni węglowej jest rozważany jako jedna z lokalizacji dla małych reaktorów modułowych. Czechy oficjalnie wskazały Dziećmorowice w woj. śląskim wśród miejsc, które mają być dalej analizowane. W lipcu 2026 r. czeskie Ministerstwo Przemysłu i Handlu, koncern ČEZ oraz Rolls-Royce SMR podpisały memorandum dotyczące przygotowania kolejnych lokalizacji SMR. Obok Dziećmorowic wymieniono również Tušimice.

Nie oznacza to jednak, że decyzja o budowie reaktora w Dziećmorowicach już zapadła.

Polska monitoruje czeskie plany

O sprawę podczas posiedzenia Sejmu zapytała posłanka Gabriela Lenartowicz. Zwróciła uwagę, że potencjalna inwestycja znajduje się bardzo blisko polskiej granicy i może budzić zainteresowanie mieszkańców oraz samorządów województwa śląskiego.

Wiceminister klimatu i środowiska Urszula Zielińska poinformowała, że sytuację na bieżąco monitoruje Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. Temat SMR-ów jest również omawiany podczas spotkań polsko-czeskiej grupy roboczej zajmującej się ocenami oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym.

Ostatnie spotkanie, podczas którego poruszano kwestię SMR-ów, odbyło się w maju 2025 roku. Kolejne zaplanowano na 15 i 16 października 2026 roku.

Dziećmorowice nie są obecnie przesądzone

Zielińska podkreśliła, że według informacji przekazanych Polsce przez czeskie instytucje Dziećmorowice nie są obecnie lokalizacją preferowaną do wdrożenia technologii SMR. Są jednak jednym z miejsc pozostających w analizie.

To istotne rozróżnienie, ponieważ w przestrzeni publicznej pojawiają się informacje sugerujące, że Dziećmorowice mogą być jedną z najważniejszych lokalizacji. Oficjalne czeskie dokumenty potwierdzają natomiast, że teren elektrowni jest przygotowywany do dalszych analiz.

Sam ČEZ już wcześniej wskazywał Dziećmorowice jako jedną z potencjalnych lokalizacji dla kolejnych po Temelínie reaktorów SMR.

Kluczowe będą informacje o oddziaływaniu na Polskę

Bliskość granicy sprawia, że w przypadku rozpoczęcia formalnych procedur środowiskowych kwestia oddziaływania inwestycji na terytorium Polski będzie miała szczególne znaczenie.

Na razie nie rozpoczęto formalnego postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania konkretnej inwestycji SMR w Dziećmorowicach. Dlatego polskie służby chcą najpierw uzyskać od Czech informacje o aktualnym statusie wszystkich rozważanych lokalizacji.

Podczas październikowego spotkania przedstawiciele GDOŚ mają ponownie zwrócić się do czeskiego Ministerstwa Środowiska o informacje dotyczące statusu Dziećmorowic i pozostałych miejsc oraz ewentualnych planów inwestycyjnych.

Pierwszy czeski SMR ma powstać gdzie indziej

Czechy nie zamierzają rozpoczynać programu SMR od Dziećmorowic. Pierwszy taki reaktor planowany jest w Temelínie, a jego uruchomienie przewidywane jest na drugą połowę lat 30. XX wieku. Dziećmorowice i Tušimice są przygotowywane jako kolejne możliwe lokalizacje.

Oznacza to, że potencjalna inwestycja przy polskiej granicy jest na razie projektem w fazie przygotowań i analiz. Dla mieszkańców po polskiej stronie najważniejsze będą jednak dalsze decyzje Czechów oraz to, czy i kiedy rozpocznie się formalna procedura środowiskowa.

Czeski SMR tuż przy granicy z Polską? Warszawa chce wiedzieć, co planują Czesi. Śląsk zaniepokojony