Trwa sezon grzewczy, a wraz z nim nad bytomskimi kominami pojawiło się mobilne laboratorium pomiarowe. Kontrole pieców domowych i przydomowych kotłowni regularnie prowadzi także bytomska Straż Miejska. Tylko w ubiegłym sezonie funkcjonariusze przeprowadzili 170 kontroli palenisk.

Kontrole prowadzone są zarówno na wniosek mieszkańców, jak i zgodnie z wytycznymi Programu Ochrony Powietrza, który nakłada na gminę obowiązek wykonywania takich kontroli, kiedy jakość powietrza znacząco się pogarsza.

W przypadku przekroczeń poziomu alarmowego pyłów zawieszonych w powietrzu przy poziomie II i III podejmuje się kontrole spalania paliw stałych. W 2025 r. czterokrotnie ogłaszane były alarmy antysmogowe dla Bytomia. W ramach poziomu II przeprowadziliśmy 16 kontroli, zaś w ramach poziomu III – 30 kontroli. Z kolei na podstawie zgłoszeń mieszkańców interweniowaliśmy 123 razy – mówi Piotr Misztal, komendant Straży Miejskiej w Bytomiu.

Mimo wielu podejmowanych działań na rzecz ograniczenia niskiej emisji, z problemem tym nadal boryka się wiele miast. Obok zanieczyszczeń komunikacyjnych, będących zmorą każdej metropolii, w miastach emisja pyłów generowana jest także przez przydomowe piece i lokalne kotłownie węglowe, opalane słabej jakości paliwem. Dochodzi również problem palenia niedozwolonymi materiałami. 

Podczas takich interwencji kontrolerzy proszą o przedstawienie faktur za zakup opału, a także pobierają próbki z palenisk, które następnie trafiają do badania. Jeśli badanie wykaże spalanie niedozwolonych materiałów, użytkownicy są pouczani lub nakładane są mandaty. W zeszłym roku strażnicy nałożyli 25 mandatów na sumę 3,7 tys. zł za spalanie śmieci w piecach, zaś na właścicieli tzw. kopciuchów i spalających paliwa stałe zakazane uchwałą antysmogową – 27 mandatów karnych na sumę 3,4 tys. zł – mówi Piotr Misztal. 

W skład zestawu kontrolnego wchodzą m.in. przybory do poboru próbek popiołu i opału, pojemnik do próbek z plombą paskową – numerowaną czy wilgotnościomierz do sprawdzania wilgotności opału.

Funkcjonariusze uprawnieni są do całodobowego wstępu na tereny, gdzie prowadzona jest działalność gospodarcza, a w godzinach od 6 do 22 – na pozostały teren, również do domów i mieszkań prywatnych. Mają prawo do żądania pisemnych lub ustnych informacji, przesłuchiwania osób w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego, a także żądania okazania dokumentów i udostępniania wszelkich danych mających związek z problematyką kontroli. Z każdej kontroli sporządzany jest protokół. Sprawdzana jest m.in. klasa kotła do spalania paliw stałych, stan i dopuszczenie do eksploatacji pieców kuchennych, kaflowych i kominków.

 Jeżeli mamy tylko ogólne zgłoszenie, wtedy uruchamiamy laboratorium z dronem. Zawężamy obszar kontroli, a następnie przechodzimy do kontroli od drzwi do drzwi – tłumaczy Wojciech Bryś, naczelnik Wydziału Inżynierii Środowiska. 

Obszary do szczególnej kontroli, wskazują także dane gromadzone przez specjalistów z Wydziału Inżynierii Środowiska UM,  za pomocą mobilnego laboratorium pomiarowego. Kontrole przy wykorzystaniu samochodu wyposażonego w nowoczesny sprzęt do analizy chemicznej, są przeprowadzane systematycznie kilka razy w miesiącu  w różnych częściach Bytomia w godzinach popołudniowo-wieczornych, szczególnie, gdy jest zła jakość powietrza.

Wykorzystywana przez nas głowica pomiarowa mierzy stężenia związków gazowych tj.: chlorowodoru, cyjanowodoru, formaldehydu oraz lotnych związków organicznych (LZO), czyli substancji charakterystycznych dla spalania odpadów, a także pyłów.  Pomiary wykonujemy metodą próbkowania w odstępach czasowych wynoszących 10 sekund – mówi Marek Przepióra, kierownik Referatu Ochrony Środowiska i Energetyki.

Źródło: UM Bytom
Fot. Zdjęcie ilustracyjne/Archiwum