Po sobotnim ataku na Rynku Głównym w Krakowie internet zalała fala fałszywych informacji, przerobionych zdjęć i spreparowanych nagrań. Minister sprawiedliwości i prokurator generalny Waldemar Żurek zapowiedział w poniedziałek w Radiu Zet, że prokuratura sprawdzi, czy osoby, które je rozpowszechniały, popełniły przestępstwo.

Jednocześnie ten sam minister tłumaczy szefa MSWiA Marcina Kierwińskiego, który poinformował, że napastnik był związany ze skrajną prawicą. Teraz minister mówi, że to była jedna z hipotez. Ale musiał cos powiedzieć.

„Kłamstwo w żywe oczy”

Żurek nazwał podawanie fałszywych informacji o tragedii kłamstwem w żywe oczy i czymś niebywałym. Zaapelował też do wszystkich, którzy w sobotę nagrywali wydarzenia na Rynku Głównym, żeby przekazali swoje materiały policji. Mogą one pomóc śledczym w dokładnym odtworzeniu przebiegu ataku.

Minister ściska dłoń zamachowcowi? To fotomontaż

Jednym z najgłośniejszych przykładów dezinformacji jest wygenerowane przez sztuczną inteligencję zdjęcie, na którym szef MSWiA Marcin Kierwiński rzekomo ściska dłoń sprawcy ataku. Rzeczniczka resortu Karolina Gałecka poinformowała, że materiały związane z rozpowszechnianiem fałszywej fotografii są zabezpieczane, a sprawa trafi do prokuratury.

W sieci krążyło też inne, rzekome zdjęcie zamachowca, opublikowane pierwotnie na Telegramie. Według ukraińskiego Centrum Komunikacji Strategicznej i Bezpieczeństwa Informacyjnego w ciągu dwóch dni obejrzano je co najmniej 10 mln razy.

Ponad dwa tysiące kont do moderacji

Przestrzeń informacyjną monitorują NASK i Ministerstwo Cyfryzacji. Zespół NASK zgłosił już platformom do moderacji ponad dwa tysiące kont, które miały szerzyć fałszywe narracje o ataku. Nieprawdziwe informacje dotyczyły samego zamachu, sprawcy i działań służb, m.in. rzekomego braku policjantów na miejscu.

Policja odpiera te zarzuty. Według niej pierwszy patrol podjął działania 23 sekundy po zgłoszeniu, a wojewoda małopolski podał, że napastnik został zatrzymany sześć minut od zgłoszenia.

PiS: a co ze słowami Kierwińskiego?

Zapowiedzi walki z dezinformacją wywołały spór polityczny. Politycy Prawa i Sprawiedliwości pytają, czy działania przeciw fałszywym informacjom obejmą także wypowiedź szefa MSWiA. W sobotę wieczorem Kierwiński mówił, że sprawca był zafascynowany ideologiami skrajnie prawicowymi i miał ultranacjonalistyczne poglądy. Opozycja zarzuca mu, że wyciągnął pochopne wnioski, zanim śledczy cokolwiek potwierdzili.

Żurek stanął w obronie ministra. Ocenił, że w pierwszych godzinach po ataku istniały poszlaki, które mogły uwiarygadniać słowa Kierwińskiego. Dodał, że prokuratura ma już pewne dowody dotyczące motywów zamachowca, ale ze względu na dobro śledztwa nie ujawnił szczegółów.

Sprawca nie żyje, śledztwo trwa

Napastnik, 24-letni Michał O. z Ostrowca Świętokrzyskiego, zmarł w poniedziałek nad ranem w szpitalu. Prokuratura podkreśla, że jego śmierć nie zatrzymuje śledztwa. Zakończyły się sekcje zwłok sześciu ofiar z Krakowa oraz trzech członków rodziny sprawcy, którzy zginęli od strzałów w Ostrowcu Świętokrzyskim. Sekcja zwłok zamachowca ma się odbyć we wtorek.

Według rzecznika Prokuratury Krajowej prok. Przemysława Nowaka podczas ataku w Krakowie padło co najmniej kilkadziesiąt, a być może nawet kilkaset strzałów. W szpitalach wciąż przebywa 15 poszkodowanych, a jeden z rannych policjantów jest nadal w ciężkim stanie.

Fot. Ministerstwo Sprawiedliwości