Do 2050 roku skutki zmian klimatu mogą kosztować polską gospodarkę około 84 mld zł rocznie, jeśli świat będzie konsekwentnie realizował cele klimatyczne. Jeżeli transformacja zostanie spowolniona, rachunek może wzrosnąć do 124 mld zł rocznie. To równowartość około 2,2 proc. polskiego PKB.

Ponad 40 mld zł różnicy każdego roku

Wnioski przedstawione podczas Narodowej Debaty o Bezpieczeństwie Klimatycznym wskazują na bardzo dużą różnicę między scenariuszem konsekwentnej transformacji a jej opóźnianiem. W pierwszym przypadku roczne koszty zmian klimatu szacowane są na około 84 mld zł. W drugim mogą sięgnąć 124 mld zł.

Oznacza to ponad 40 mld zł dodatkowych kosztów każdego roku.

Nie chodzi przy tym wyłącznie o rachunek za zniszczenia wywołane przez powodzie, susze, pożary czy gwałtowne zjawiska pogodowe. Zmiany klimatu mają znacznie szersze konsekwencje gospodarcze.

Klimat uderza w gospodarkę na wiele sposobów

Eksperci zwracają uwagę między innymi na spadek produktywności pracy podczas fal upałów, problemy infrastrukturalne oraz wpływ zmian pogodowych na rolnictwo i produkcję żywności.

Rosnąć może również obciążenie systemu ochrony zdrowia. Fale upałów zwiększają liczbę interwencji medycznych, a ekstremalne temperatury mogą dodatkowo utrudniać funkcjonowanie placówek ochrony zdrowia.

Zmiany klimatu mogą także wpływać na transport, łańcuchy dostaw oraz ceny żywności. Według materiałów przygotowanych przez PAN nakładanie się problemów klimatycznych, gospodarczych i społecznych może stać się jednym z istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa państwa.

Polska musi przygotować się na większe ryzyko

Podczas debaty wskazywano również na konieczność zwiększenia odporności państwa na skutki zmian klimatu. Dotyczy to między innymi ochrony zdrowia, rolnictwa, gospodarki wodnej oraz infrastruktury.

Eksperci rekomendują między innymi wprowadzenie prawa klimatycznego, które ograniczałoby ryzyko regulacyjne dla gospodarki. Postulują również, aby ryzyko klimatyczne było uwzględniane przy tworzeniu dokumentów strategicznych i polityk sektorowych oraz przy podejmowaniu decyzji dotyczących największych inwestycji infrastrukturalnych.

Zmiana klimatu jako problem bezpieczeństwa

Autorzy opracowania wskazują, że zmiany klimatu coraz częściej są traktowane jako czynnik wzmacniający istniejące kryzysy. Susza może ograniczać dostępność wody i utrudniać pracę elektrowni, natomiast gwałtowne opady mogą prowadzić do powodzi i zniszczeń infrastruktury.

W Polsce takie zjawiska już generują wysokie koszty. PAN wskazuje między innymi na powódź na Dolnym Śląsku z 2024 roku, której straty oszacowano na około 13 mld zł.

Debata w Sejmie pokazuje więc, że transformacja energetyczna jest przedstawiana nie tylko jako element polityki klimatycznej. Ma być również sposobem na ograniczenie przyszłych strat gospodarczych i zwiększenie odporności Polski na skutki zmian klimatu.

Fot. Sejm RP