Już 25 operacji bariatrycznych wykonano u chorujących na otyłość olbrzymią pacjentów Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka w Katowicach. Nad kwalifikacją do zabiegów czuwa interdyscyplinarny zespół specjalistów z różnych dziedzin medycyny.

Otyłość – również wśród dzieci – to plaga naszych czasów. Prowadzi do cukrzycy, miażdżycy, nadciśnienia tętniczego, chorób serca, zwyrodnienia stawów czy niedoczynności tarczycy. Według Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej problem nadwagi i otyłości dotyczy w Polsce około 10 proc. małych dzieci (1-3 lata), 30 proc. dzieci w wieku wczesnoszkolnym i niemal 22 proc. młodzieży do 15 roku życia. Problem nasiliła pandemia, kiedy dzieci zostały zamknięte w domach i były mniej aktywne fizycznie.

Jedną z najskuteczniejszych metod leczenia otyłości olbrzymiej jest operacja zmniejszenia żołądka. Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka w Katowicach jest zaledwie jednym z dwóch polskich szpitali, w których takie zabiegi wykonywane są u pacjentów poniżej 18. roku życia. Pierwszą operację w Katowicach wykonano w 2016 r. Od tego czasu w katowickim szpitalu zoperowano bariatrycznie 25 młodych ludzi. W kolejce do zabiegu jest następnych kilkunastu pacjentów.

Katowicki szpital obejmuje takie osoby kompleksowym holistycznym wsparciem. Nad kwalifikacją i przygotowaniem pacjenta do zabiegu, a także opieką po operacji, czuwa w GCZD interdyscyplinarny zespół specjalistów, w skład którego wchodzą endokrynolodzy, chirurdzy, dietetycy, psycholodzy oraz rehabilitanci. „Właśnie taki zestaw ekspertów daje największą szansę na właściwą opiekę nad pacjentem i sukces całego leczenia” – podkreśla prof. Aneta Gawlik, kierująca Oddziałem Endokrynologii i Pediatrii GCZD oraz Poradnią Leczenia Otyłości Dzieci i Młodzieży GCZD.

REKLAMA

„Każdy z ekspertów w procesie kwalifikacji pacjenta do zabiegu ma konkretną, bardzo istotną rolę. Najczęściej to właśnie endokrynolog lub pediatra specjalizujący się w endokrynologii jako pierwszy konsultuje pacjenta w poradni. W naszym szpitalu mamy specjalnie do tego celu przygotowaną Poradnię Leczenia Otyłości. Diagnozujemy przyczyny otyłości – badamy, czy wynika ona z błędów żywieniowych, czy może spowodowana jest predyspozycją, zaburzeniami genetycznymi czy endokrynologicznymi. Jednocześnie kontrolujemy naszych podopiecznych pod kątem występowania powikłań otyłości, konieczności wykonania dodatkowych badań laboratoryjnych czy konsultacji” –dodała.

„Stosujemy zasady medycyny spersonalizowanej, czyli do każdego pacjenta podchodzimy indywidualnie, ustalamy indywidualny schemat diagnostyczno-leczniczy. Czasami decydujemy o konieczności kilkudniowej hospitalizacji, szczególnie w przypadku współistnienia dodatkowych problemów zdrowotnych, które mogą być konsekwencją, ale też i przyczyną narastania otyłości. Brak sukcesu w postępowaniu zachowawczym i farmakologicznym u osób z otyłością olbrzymią czy też otyłością współistniejąca z powikłaniami metabolicznymi, choć nie tylko, może wskazywać na konieczność rozważenia operacji rękawowej resekcji żołądka” – wyjaśnia prof. Aneta Gawlik.

Kwalifikacji pacjenta do zabiegu bariatrycznego obejmuje również konsultację dietetyczną i psychologiczną. Dietetyk bada nawyki żywieniowe pacjenta i daje mu wskazówki, jakie zmiany powinien wprowadzić w codziennym jadłospisie. Z kolei szpitalny psycholog ocenia poziom motywacji pacjenta. Sprawdza też, czy sposób żywienia się pacjenta i jego niekontrolowane podjadanie nie świadczą o formie uzależnienia. Jeśli tak, wtedy wspólnie z dzieckiem i jego opiekunami wdraża metody i zalecenia wspierające w walce z nałogiem jedzenia.

Dla niektórych pacjentów ten etap konsultacji jest wystarczający – nie przechodzą operacji, ale wprowadzają zlecenia specjalistów i pozostają pod systematyczną kontrolą poradni.

zobacz także

Górnośląskie Centrum Zdrowia Dziecka z dużym sukcesem. Trafiło do elitarnej, europejskiej sieci badawczej

Dwie nowe karetki transportowe w Górnośląskim Centrum Zdrowia Dziecka

Jednak jak podkreśla szef Oddziału Chirurgii i Urologii GCZD prof. Tomasz Koszutski, jeśli pacjent cierpi na otyłość olbrzymią to tego typu działania zachowawcze mogą nie przynieść oczekiwanych rezultatów: „Jeśli wskaźnik BMI pacjenta przekracza 40 (kg/m2), najlepszą metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny, oczywiście połączony ze zmianą mentalną i modyfikacją stylu życia” – uważa.

Jak podkreśla prof. Tomasz Koszutski, wszystkie dzieci, które przeszły operację bariatryczną w GCZD, chudną.

„Utrata wagi wynosi od 20 do 80 kg, jednak to od dziecka zależy czy utrzyma masę po operacji. Wszystkie dzieci mówią o lepszym samopoczuciu, poprawie jakości życia i lepszych kontaktach z rówieśnikami. W przypadku jednej z pacjentek nastąpił jednak powrót do wagi wyjściowej. Ale nie poddajemy się – zintensyfikowaliśmy u niej opiekę psychologiczną, dziewczyna przygotowywana jest do drugiej operacji, która odbędzie się po ustabilizowaniu stanu emocjonalnego u pacjentki” – wyjaśnia prof. Tomasz Koszutski.

W każdym przypadku decyzja o operacji jest podejmowana w oparciu o opinię działającego na terenie GCZD zespołu interdyscyplinarnego. „Rozważamy wszystkie argumenty za i przeciw. Po zabiegu zmniejszania żołądka wymagana jest ścisła współpraca z pacjentem i jego rodziną. Wsparcie to dotyczy nie tylko przygotowania, ale także pomocy w wytrwaniu w zmianie stylu życia po operacji. Transformacja ta wiąże się przede wszystkim ze zmianami przyjmowania pokarmów. Każde dziecko i rodzic musi sobie zdawać sprawę z konieczności przejścia kilku podstawowych etapów żywieniowych przez okres 6-8 tygodni po operacji” – dodaje prof. Gawlik.

Operacje bariatryczne w GCZD wykonywane są w ramach umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Pierwszym krokiem do zakwalifikowania do zabiegów jest konsultacja w Poradni Leczenia Otyłości Dzieci i Młodzieży GCZD. Skierowanie do tej poradni wystawia lekarz rodzinny albo pediatra.

Operacje, polegające na wycięciu znacznej części żołądka, są przeprowadzane laparoskopowo. Objętość pokarmu, jaką później jest w stanie przyjąć osoba po takiej operacji, to szklanka – 250 ml. Przez pierwsze tygodnie konieczna jest dieta płynna, potem pacjent może jeść wszystko, powinno to być jednak jedzenie z tzw. zdrowego talerza.

REKLAMA

Po operacji dziecko pozostaje w szpitalu do tygodnia. Na tym etapie pacjent już w pełni zobowiązany jest stosować się do nowej diety. Jest wtedy również pod opieką rehabilitanta GCZD, z którym wspólnie opracowują i wdrażają przyszłe wzorce aktywności fizycznej. Po opuszczeniu szpitala pacjent cały czas pozostaje pod opieką Poradni Leczenia Otyłości Dzieci i Młodzieży GCZD.

Jedną z pacjentek, które przeszły w GCZD zabieg zmniejszenia żołądka jest Emilia, zoperowana w wieku 17 lat. Schudła już 20 kg, w planach jest jeszcze 20. „Problem na tyle duży, że operacja to była jedyna droga. Przerabiałyśmy wszystko – dietetyk, psychodietetyk, trener personalny, a kilogramy wracały. Córka zniosła to bardzo dobrze – nie miała nawet jednego dnia zawahania czy żalu, że to zrobiła, a przed operacją – wiadomo, było różnie – szybko się męczyła, była słaba. Teraz odzyskała energię i pozytywne nastawienie” – opowiada mama Emilii pani Ewa.

„Jest łatwiej niż było. Jem mało, ale nie czuję się zmęczona, jest dobrze, mogę się więcej ruszać. Polecam tę operację osobom z mojej sytuacji, tylko to musi być ich własna, świadoma decyzja” – podkreśla Emilia. (PAP) Fot. GCZD

Już 25 operacji bariatrycznych u dzieci wykonano w GCZD